تاريخ و تمدن سبزوار

مراسم علم دزدان روستای عزیز آباد بخش ششتمد شهرستان سبزوار

1. فرم پيشنهاد ثبت موضوع در فهرست آثار ملي

1-1 عنوان موضوع : مراسم علم دزدان

2-1 مربوط به گروه

- سنت ها و نمودهای شفاهی □

- هنرهای نمایشی □

- عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها □

- دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان □

- مهارت در هنرهای دستی و سنتی □

3-1 حوزه جغرافيايي: روستای عزیز آباد موسوم به سرمزار و بخش ششتمد

4-1 شرح مختصر موضوع: یک روز مانده به محرم با سیاه پوشان ؛ مساجد ، حسینیه ها ، تکایا و امامزاده روستا رسما اعلام شروع ماه محرم توسط پیشکسوتان و پیر غلامان و دوستداران اهل بیت و حاجتمندان اعلام می شود و علم که از چوب پاک یعنی حلال است و ارتفاع آن حدودا 5متر است و قطر آن 20 سانتی متر و وزن آن حدودا 20 کیلو است با پارچه سیاه رنگ و سبز رنگ پوشش می شود و پارچه هائی که از حاجتمندانی که نذر انها قبول شده و معمولا 72 پارچه به نشانه 72 تن شهید دشت کربلا است و در جهت درازای پارچه چند لا شده است در سر علم که معمولا نشان دست که استعاره از خون بناحق ریخته و قصاص نشده است به دونیمه تقسیم و با پارچه ای سیاه یا سبز رنگ مهار می شود این علم با چاووشی وسوزاندن عود در روستا گردانده می شود و سپس شاه علم یا علم اصلی روستا سوای علم محلات در میدان روستا نصب می شود ودسته جات در اطراف سینه زنی می کنند ؛ یک هیئت از هیئت ها به تناوب و به صورت شبانه روز و نوبتی در اطراف علم می مانند به پاسداشت عزاداری و اینکه آگاه و هوشیار عزاداری کنند و دیگر هیئت ها غذا و آب این گروه را می آورند این عزا داری در شب هم ادامه دارد ؛ اگر گروه بخوابد یا محل را ترک کند توسط دیگر روستا ها ی اطراف علم را سرقت می کنند ؛ و این نشان دهنده این است که اهالی این روستا در عزا داری کاهلی کرده اند و موجب شرمساری برای هیئت ها و اهالی روستا است؛ لذا به دنیال علم در بدر و کوی به کوی و محله به محله ابتدا در داخل روستا و سپس به روستا های مجاور می روند تا علم را بیابند و به روستا بر گردانند . بعد از اینکه علم یافت شد باید با خواهش و تمنا و عذر خواهی در قصور صورت گرفته علم را واخواهی کنند و نذری که معمولا چند گوسفند است به هیئتی که علم را سرقت کرده اند بپردازند تا علم را به آنها بدهند . در این هنگام یک یا چند هیئت پای پیاده علم سرقت شده را با ذکر مصیبت بر سرور و سالار شهیدان و 72 تن شهدای دشت کربلا همراه با سینه زنی به روستا می آورند ودر میدان تعزیه نصب می کنند . این علم در 48 صفر واچینی می شود .

5-1 ارزيابي ميزان در خطر بودن موضوع و ضرورت حفظ آن:

: با توجه به اینکه این یک حرکت خود جوش از سوی اهالی ست و از جانب هیچ ارگان و نهاد دولتی حمایت نمی شود ثبت این واقع از تحریف موضوع جلوگیری می کند

6-1 مدارک پيوست

گزارش□ عکس □ فيلم □ طرح□ مستندات صوتی□ نقشه هاي جغرافيايي□ ساير □

(يک نمونه عکس در اين قسمت الصاق شود)

7-1مشخصات پيشنهاد دهنده:

حقیقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

آدرس و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

کارشناس

باستان شناسی و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس با رتبه خبره

میراث فرهنگی سبزوار

4416287

حقوقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

نهاد مربوطه

آدرس و تلفن

تاريخ تنظيم13/8/92 امضاء:

2. 1. مشخصات کلی موضوع

نام: مراسم علم دزدان

حوزه جغرافیایی: روستای عزیزآباد و بخش ششتمد

گستره: روستایی □ شهری *□ منطقه ای □ کشوری □ فراملی □

گروه بندي

1-2 عنوان ..فهلویات و شبیه خوانی.............................
2-2 گروه (ها)	3-2 شاخه (ها)	4-2 زير شاخه (ها)
	فهلویات . شبیه خوانی

جهت شناخت فهرست گروه‌ها و شاخه‌ها به صفحه 11 و شناخت كامل گروه‌ها، شاخه‌ها و زيرشاخه‌ها به فرم تخصصي هر گروه مراجعه شود

5-2 شاخه(ها)ي موضوعي مرتبط: (لطفا مقابل يك يا چند شاخه که ميراث ناملموس ارائه شده به آن مربوط مي‌شود، ضربدر بزنيد)

گروه	سنتها و نمودهای شفاهی	هنرهاي اجرایی	عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها	دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان	مهارت در هنرهای دستی و سنتی
شــــــــــــــــــــــــــــــاخــــــــــــــــــــــــــــــه	ادبیات شفاهی	موسیقی دستگاهی- ردیف*	آیین ها و مراسم مربوط به مراحل گذار	دانش کشاورزی و آبیاری	مهارت دست بافته های سنتی
	سنت نوشتاری	موسیقی نواحی- مقامی*	آیین ها و مراسم مربوط به سال شمسی	دانش دامداری و پرورش طیور و نوقان داری	مهارت آثار فلزی
	گویش ها	نقالی و واقعه خوانی	آیین ها و مراسم مربوط به سال قمری	دانش شکار و ماهیگیری	مهارت میناکاری
	فهلویات	شبیه خوانی *	مراسم موردی	دانش گاهشماری و ستاره شناسی	مهارت آثار سفالی
	سایر	نمایش عروسکی	سایر	دانش فنون بهره برداری از منابع طبیعی	مهارت آبگینه
		رقص های نمایشی		دانش پزشکی عامه	مهارت آثار چوبی
		تقلید		دانش سنجش و اندازه گیری	مهارت سازسازی
		خرده نمایش ها		دانش فنون بومی و سنتی	مهارت آثار سنگی
		مراسم آیینی نمایشی		دانش شیوه های عرضه و توزیع	مهارت رودوزی های سنتی
		نمایش های شادی آور زنانه		دانش مدیریت سنتی و شیوه های حل اختلاف	مهارت چاپهای سنتی
		سایر		شهرسازی	مهارت در جلدسازی و صحافی
				معماری	مهارت آثار کاغذی
				فضاها و اجزاء فضاهای معماری	مهارت رنگرزی سنتی
				روش های ساخت و جزییات	مهارت خوشنویسی
				عناصر معماری در کنار یا مکمل سازه اصلی بنا	مهارت نگارگری
				نقوش و تزیینات	وجوه پنهان در معماری
				روح قدسی در معماری	وجوه پیدا در معماری
				سایر	سایر

٭منظور، ثبت دانش مربوط به آن مورد است.

3. شناخت جغرافيايي

1-3 نشاني

استان (ها) : خراسان رضوی

شهرستان (ها) : سبزوار

بخش (ها) : ششتمد

دهستان (ها) : بیهق

روستا (ها) : عزیز آباد

2-3 شكل پراكندگي

متمركز□ پراكنده □ گسترده با يك نقطه متمركز□ در حركت □ نمونه‌اي از فراواني□ ساير□

توضيح (در صورت لزوم):

3-3 محدوده(هاي) رقومي (طول و عرض و ارتفاع جغرافيايي)

56 درجه33 دقیقه تا58 درجه 16 دقیقه طول جغرافیائی و 35 درجه 27 دقیقه تا 35 درجه و 54 دقیقه عرض جغرافیائی

4-3 گستره

روستايي □ شهري *□ منطقه اي □ كشوري □ فراملي□

توضيح (در صورت لزوم):

5-3 ساختار اجتماعي

قوم	طايفه	تيره	ساير
			همه هیئت های روستا

توضيح (در صورت انتخاب سایر)

6-3 توضيح تكميلي موقعيت جغرافيايي (در صورت لزوم)

56 درجه33 دقیقه تا58 درجه 16 دقیقه طول جغرافیائی و 35 درجه 27 دقیقه تا 35 درجه و 54 دقیقه عرض جغرافیائی

كاملا زنده□* در خطر □ نزديك به فراموشي □ غيرزنده □

توضيح (در صورت لزوم) چون سالخوردگان در حال رحلت هستند و نسخه های خطی از این مراسم تهیه نشده خطر تحریف وجود دارد .

4. وضعيت پايداري

5. معرفي افراد يا گروه‌ها و نقش آنها

گروه	نام	تلفن تماس	آدرس پستی و آدرس الکترونیکی
نهادهای مردمی	هیئت . دسه جات
نهادها و بخش های دولتی	دهیاری و شورای اسلامی روستا
استادکاران یا متولیان شخصی
کارشناسان	عبداله زاده ثانی	4416287	میراث فرهگی سبزوار
راویان	دهیاری و شورای اسلامی روستا		دهیاری روستا
سایر

توضيح (در صورت لزوم)

6. توصيف علمبندان

1-6 تعريف

یک روز مانده به محرم با سیاه پوشان ؛ مساجد ، حسینیه ها ، تکایا و امامزاده روستا رسما اعلام شروع ماه محرم توسط پیشکسوتان و پیر غلامان و دوستداران اهل بیت و حاجتمندان اعلام می شود و علم که از چوب پاک یعنی حلال است و ارتفاع آن حدودا 5متر است و قطر آن 20 سانتی متر و وزن آن حدودا 20 کیلو است با پارچه سیاه رنگ و سبز رنگ پوشش می شود و پارچه هائی که از حاجتمندانی که نذر انها قبول شده و معمولا 72 پارچه به نشانه 72 تن شهید دشت کربلا است و در جهت درازای پارچه چند لا شده است در سر علم که معمولا نشان دست که استعاره از خون بناحق ریخته و قصاص نشده است به دونیمه تقسیم و با پارچه ای سیاه یا سبز رنگ مهار می شود این علم با چاووشی وسوزاندن عود در روستا گردانده می شود و سپس شاه علم یا علم اصلی روستا سوای علم محلات در میدان روستا نصب می شود ودسته جات در اطراف سینه زنی می کنند ؛ یک هیئت از هیئت ها به تناوب و به صورت شبانه روز و نوبتی در اطراف علم می مانند به پاسداشت عزاداری و اینکه آگاه و هوشیار عزاداری کنند و دیگر هیئت ها غذا و آب این گروه را می آورند این عزا داری در شب هم ادامه دارد ؛ اگر گروه بخوابد یا محل را ترک کند توسط دیگر روستا ها ی اطراف علم را سرقت می کنند ؛ و این نشان دهنده این است که اهالی این روستا در عزا داری کاهلی کرده اند و موجب شرمساری برای هیئت ها و اهالی روستا است؛ لذا به دنیال علم در بدر و کوی به کوی و محله به محله ابتدا در داخل روستا و سپس به روستا های مجاور می روند تا علم را بیابند و به روستا بر گردانند . بعد از اینکه علم یافت شد باید با خواهش و تمنا و عذر خواهی در قصور صورت گرفته علم را واخواهی کنند و نذری که معمولا چند گوسفند است به هیئتی که علم را سرقت کرده اند بپردازند تا علم را به آنها بدهند . در این هنگام یک یا چند هیئت پای پیاده علم سرقت شده را با ذکر مصیبت بر سرور و سالار شهیدان و 72 تن شهدای دشت کربلا همراه با سینه زنی به روستا می آورند ودر میدان تعزیه نصب می کنند . این علم در 48 صفر واچینی می شود .

2-6 ابزار و اشياء وابسته.

1-علم

2-ساز دمی مانند نی و فلوت جهت ایجاد موسیقی حزن و اندوه

3- ساز ضربی مانند سنج

4- صوت

3-6 مکان هاي وابسته.

محله های امامزاده و تمام محله های روستا

4-6 تاريخچه و قدمت ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

نقل سینه به سینه حدا قل از دوره قاجاریه ست

5-6 تاثير موضـوع مطرح شـده بر مـوارد اجتماعي- اقـتصادي- فرهـنگي- جغرافـيايـي- كالبدي و .....

ذکر وقایع عاشورا به گفته امام خمینی (ره ) با زنده نگه داشتن عاشورا به کشور آسیبی نمی رسد و روایت :

کل شهر محرم

کل یوما عاشورا

کل عرض کربلا

درس آزادگی در تمام دورا ن است و نمادی از بزرگترین N G O مذهبی ایران است ، ایجاد همبستگی . یکدلی و دوستی بین مردم از دیگر جنبه های اجتماعی این مراسم است که وابسته به حکومت یا شخص خاص نیست .

6-6 ذكر نمونه‌هاي مشابه ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

..........................................................................................................................................................................................................

7-6 ارزش‌هاي شاخص يا منحصر به فرد

علمبندان در تمام شهرهای شیعه نشین انجام می شود لیکن با این سبک و سیاق که علم دردی صورت می گیرد فقط در روستای عزیز آباد موسوم به سر مزار و بخش ششتمد است .

8-6 آسيب شناسي (عوامل تهديدكننده در برگيرنده کليت موضوع و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته)

مستند سازی این مراسم و مکتوب کردن تاریخ شفاهی آن از تحریف اثر جلوگیری می کند و قطعا اگر پژو هش و تحقبق پیرامون این مراسم معمول گردد به غنای غلمی و فرهنگی آن کمک شایانی می کند

9-6 اقدامات حفاظتي انجام شده (فرد يا گروه‌هاي مردمي/دولتي)

10-6 پيشنهادها ( دربـاره راهـكارهاي حفـاظت شامل شناسايي، مستند‌سازي، تحقيق، حفظ وضع موجود، حمايت، ترويج، ارتقاء و احياء جهت کليت موضوع و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته)

هرگونه جهت دهی به این حرکت خود جوش باعث جدائی مردم از اجرای مراسم می شود شایسته است در جهت حفظ وضع موجود اقدامات علمی معمول گردد.

11-6 توضيح‌هاي ديگر ( هرگونه توضيحي خارج از موارد درج شده در اين شناسنامه كه مي‌تواند مفيد باشد )

در طی سالیان گذشته بعضی از حکومتها با مراسم مخالفت کرده اند بعضی از این مراسم در جهت اهداف سیاسی خود استفاده کرده اند واقعیت این است چگونگی حفظ اینگونه مراسم با رویکرد مردمی با حضور مسئولین در صورت تمایل یا وجود وقت مفید است و اگر نه هر روز عاشورا است هر سرزمینی کربلا است و هر ماه محرم است اما اگر ادبیات نمایشی اینگونه مراسم با ادبیات نمایشی آیینی دیگر کشور ها پیوند خورد در جهت جلوگیری از ظلم و ستم و آزادگی بسیار مفید است .

7 . ديگر موضوع‌هاي ثبت شده مرتبط (در حوزه‌هاي ميراث منقول، غير منقول، طبيعي و ناملموس)

حوزه ثبتي	نام موضوع	صرفا مربوط به موارد ثبت شده است
حوزه ثبتي	نام موضوع	شماره ثبت	تاريخ ثبت
میراث غیر منقول	امامزاده سر مزار	8729	مورخ10/3/82
میراث غیر منقول	پشته های تاریخی	نقشه برداری شده در حال ثبت
میراث غیر منقول	قلعه جغته	6868	10/10/81

8. منابع ( كتاب، مقاله‌ها و نشريه‌ها، فيلم، گزارش، پايان‌نامه، مصاحبه يا مراكزي كه در آنها مي‌توان به اطلاعاتي درباره موضوع دست يافت‌ )

شماره	نوع اطلاعات (فیلم، کتاب، مقاله،مصاحبه)	مولف	تاریخ انتشار	محل نگهداری
1
2	مصاحبه	شورای اسلامی ودهیاری عزیز اباد	1392


5	مصاحبه	پیر غلامان و پیشکسوتان	1392	محمد عبداله زاده ثانی میراث فرهنگی سبزوار

9. مدارك پيوست (مدارك در قالب لوح فشرده و یک نسخه پرینت شده قابل دريافت است)

گزارش□ عكس□ فيلم□* طرح□ مستندات صوتی□ نقشه‌هاي جغرافيايي□ ساير□

10. تهيه كنندگان

1-10 تهیه کننده حقیقی

نام و نام خانوادگي

تخصص

مدرك

رشته تحصيلي

سمت

نشاني و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

باستان شناس و کارشناس زبان و ادبیات فارسی

کارشناس رتبه خبره

باستان شناس

و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس

میراث فرهنگی سبزوار

2-10 تهیه کننده حقوقی

نام شركت

شماره قرارداد

نماينده شركت، نهاد دولتي يا مردمي

نشاني و تلفن

3-10 گردآوري و تنظيم

عنوان	نام و نام خانوادگي	تخصص	مدرك تحصيلي	رشته	سمت	نشاني و تلفن
كارشناس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
تدوينگر	محمد عبداله زاده ثانی
عكاس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
طراح
امور رايانه	محمد عبداله زاده ثانی

تاريخ تنظيم: 13/8/92

+ نوشته شده در یکشنبه سوم آذر ۱۳۹۲ ساعت 9:21 توسط محمد عبدالله زاده ثاني |

مراسم نخل گردانی روستای ایزی شهرستان سبزوار

فصل اول: فرایند تهيه شناسنامه

پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

1- فرم پيشنهاد ثبت موضوع در فهرست آثار ملي ............................................................................................................................................6

2- فرم بررسي مقدماتي پيشنهاد ثبت در دبيرخانه شوراي ثبت استان .............................................................................................................8

شناسنامه ثبتي موضوع

1- مشخصات کلی موضوع ............................................................................................................................................................................10

2- گروه بندي .................................................................................................................................................................................................10

3- شناخت جغرافيايي ......................................................................................................................................................................................12

4- وضعيت پايداري .........................................................................................................................................................................................13

5- معرفي افراد يا گروه ها و نقش آنها ...........................................................................................................................................................13

6- توصيف .......................................................................................................................................................................................................14

7- ديگر موضوع هاي ثبت شده مرتبط ..........................................................................................................................................................20

8- منابع ...........................................................................................................................................................................................................20

9- مدارک پيوست ...........................................................................................................................................................................................20

10- تهيه کنندگان ..........................................................................................................................................................................................20

11- مکاتبه ......................................................................................................................................................................................................21

12- نظارت و بررسی .......................................................................................................................................................................................21

صورتجلسه شورای ثبت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان .....................................................................................22

فصل دوم: فرایند تصويب پرونده در اداره کل ثبت آثار

ثبت در فهرست آثار ملي .................................................................................................................................................................................24

بررسی مدارک و تایید در دفتر ثبت..................................................................................................................................................................24

صورتجلسه شورای ثبت ملي میراث ناملموس ................................................................................................................................................25

فصل سوم: ابلاغ ثبتي

ابلاغ ثبتي مربوط به استان ..............................................................................................................................................................................27

ابلاغ ثبتي مربوط به پژوهشگاه .......................................................................................................................................................................28

فصل چهارم: نظارت و بازرسي

فرم نظارت و بازرسي .......................................................................................................................................................................................30

- پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

1. فرم پيشنهاد ثبت موضوع در فهرست آثار ملي

1-1 عنوان موضوع مراسم نخل گردان روستای ایزی

2-1 مربوط به گروه

- سنت ها و نمودهای شفاهی □

- هنرهای نمایشی □

- عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها □

- دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان □

- مهارت در هنرهای دستی و سنتی □

3-1 حوزه جغرافيايي: روستای ایزی شهرستان سبزوار

4-1 شرح مختصر موضوع: این مراسم در حقیقت استعاره از تشییع پیکر پاک 72 تن شهید دشت کربلا است از صبح عاشورا پنجاه تن از مردانی که شامل پیشکسوتان پیر غلامان و مریدان اهل بیت سلام الله علیه هستند در محل گورستان عمومی روستا واقع در شرق روستا جمع می شوند و با چاووشی و ذکر صلوات بر محمد و آل محمد {ص)با تن پوش های سیاه رنگ و اینکه با غسل و طهارت هستند کنار یگدیگر جمع می شوند این افراد به دو گروه تقسیم شده اند کسانیکه در سمت راست نخل قرار می گیرند لنگهائی که از جنس چادر شب که با تکنیک فرد بافی تهیه می شود در شانه چپ خود می بندند زیرا این شانه برای حمل نخل زیر نخل قرار می گیرد ودر قدیم حاملان نخل کمر خود را با شال محکم می بستند ،کسانیکه در سمت چپ نخل قرار می گیرند لنگها را بر شانه راست خود می بندند زیرا این شانه برای حمل نخل زیر نخل قرار می گیرد ونخلی که از جنس چوب پاک یعنی حلال است با مضامین شهدای کربلا استعاره از 72 تن شهید دشت کربلا آذین می کنند در قدیم فقط پارچه سیاه و سبز رنگ بوده لیکن امروزه پارچه های سیاه را با سوزن دوزی و نخهای طلائی رنگ در زمینه سیاه با مضمون " یا خسین شهید " السلام علیک یا ابا عبدالله " و مرثیه کلیم کاشانی تریین می کنند و عکس شهدا و پیشکسوتان و پیر غلامان را بر بدنه نخل متصل می کنند ابعاد این نخل 7متر در 4 متر است وشکل آن مکعب مستطیل با پوشش طاق آهنگ جناقی ست که استعاره از محراب است و بدنه مشبک است، داخل نخل پارچه های سیاه رنگ و نشان "دست" که استعاره از خون به ناحق ریخته شهدای کربلا است که قاتلین آن قصاص نشده اند گذاشته شده است و پیشانی و قفای نخل را با علمهای کوچک به طول حدودا یک متر که نشان " دست " دارد متصل کرده اند وزن نخل با قرار گیری افرادی که روی آن استقرار دارند تا سیمهای تیر برق در مسیر را جابجا کنند حدودا پانصد کیلو است . برق روستا به هنگام نخل گردانی قطع می شود و به این وسیله اقدامات ایمنی در هنگام نخل گردانی تامین می شود 15 مرد در سمت راست و 15 مرد در سمت چپ نخل قرار می گیرند و 20 مرد پشتیبان که به هنگام خسته شدن حاملان نخل جایگزین می شوند شروع حرکت نخل گردانی از گورستان عمومی است و با طی مسافت از کوی و برزن و محله های روستا به میدان روستا و اقع در مرکز روستا می رسند و مردم از ابتدا فوج فوج و گروه گروه برای مشایعت از زن و مرد و خرد و کلان از شهر و روستا های دور و نزدیک و مهاجران ایزی الاصل که به شهرهای بزرگ مهاجرت کرده اند درعاشورا به روستای زادگاه خود مراجعت می کنند اینان گروهی از خیل دوستداران و عزاداران که مانند دیگر مردن در پی نخل حرکت می کنند و با فریادهای " یا حسین شهید " ادامه راه که توسط ازدحام مردم مسدود شده باز می شود بعد از اینکه نخل در میدان قرار گرفت گرداگرد نخل حلقه ای از حزن و اندوه و ماتم توسط نخل گردان تشکیل می شود و دست چپ بر پهلوی راست قرار می گیرد و با حرکت و چرخش به سمت راست سینه زنی سه ضربی شروع می شود و تا 23 ضرب که مرحله شور است ادامه پیدا می کند در این مابین بقیه مردم هم در سینه زنی شرکت می کنند و در طول مسیر مردم با سینه زنی شور بیشتری به مراسم می دهند . سپس میدان برای شبیه خوانی آماده می شود . که دو گروه اشقیا و صلحا رو در روی یکدیگر رجز خوانی می کنند و با موسیقی و کلام و اسب تازی مراسم از شور بیشتری برخوردار می شود ازدحام جمعیت به قدری ست که در فضای تقریبا یک هکتاری میدان جا برای تماشاچیان کم است وبرای دیدن مراسم بر بام خانه ها می روند .

5-1 ارزيابي ميزان در خطر بودن موضوع و ضرورت حفظ آن: با توجه به اینکه این یک حرکت خود جوش از سوی اهالی ست و از جانب هیچ ارگان و نهاد دولتی حمایت نمی شود ثبت این واقع از تحریف موضوع جلوگیری می کند

6-1 مدارک پيوست

گزارش□ عکس □ فيلم □ طرح□ مستندات صوتی□ نقشه هاي جغرافيايي□ ساير □

(يک نمونه عکس در اين قسمت الصاق شود)

7-1مشخصات پيشنهاد دهنده:

حقیقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

آدرس و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

کارشناس

باستان شناسی و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس با رتبه خبره

میراث فرهنگی سبزوار

4416287

حقوقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

نهاد مربوطه

آدرس و تلفن

تاريخ تنظيم13/8/92 امضاء:

2. فرم بررسي مقدماتي پيشنهاد ثبت در دبيرخانه شوراي ثبت استان

1-2 اقدام کننده

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

2-2 تاريخ اقدام

3-2 نتيجه بررسي:

شرايط لازم را دارد □ شرايط لازم را ندارد □

دلایل رد پیشنهاد:

تاريخ تنظيم: محل امضاء:

- شناسنامه ثبتي موضوع

1. مشخصات کلی موضوع

نام: مراسم نخل گردانی

حوزه جغرافیایی: روستای ایزی شهرستان سبزوار

گستره: روستایی □ شهری □ منطقه ای □ کشوری □ فراملی □

گروه بندي

1-2 عنوان ..فهلویات و شبیه خوانی.............................
2-2 گروه (ها)	3-2 شاخه (ها)	4-2 زير شاخه (ها)
	فهلویات . شبیه خوانی

گروه	سنتها و نمودهای شفاهی	هنرهاي اجرایی	عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها	دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان	مهارت در هنرهای دستی و سنتی
شــــــــــــــــــــــــــــــاخــــــــــــــــــــــــــــــه	ادبیات شفاهی	موسیقی دستگاهی- ردیف*	آیین ها و مراسم مربوط به مراحل گذار	دانش کشاورزی و آبیاری	مهارت دست بافته های سنتی
	سنت نوشتاری	موسیقی نواحی- مقامی*	آیین ها و مراسم مربوط به سال شمسی	دانش دامداری و پرورش طیور و نوقان داری	مهارت آثار فلزی
	گویش ها	نقالی و واقعه خوانی	آیین ها و مراسم مربوط به سال قمری	دانش شکار و ماهیگیری	مهارت میناکاری
	فهلویات	شبیه خوانی *	مراسم موردی	دانش گاهشماری و ستاره شناسی	مهارت آثار سفالی
	سایر	نمایش عروسکی	سایر	دانش فنون بهره برداری از منابع طبیعی	مهارت آبگینه
		رقص های نمایشی		دانش پزشکی عامه	مهارت آثار چوبی
		تقلید		دانش سنجش و اندازه گیری	مهارت سازسازی
		خرده نمایش ها		دانش فنون بومی و سنتی	مهارت آثار سنگی
		مراسم آیینی نمایشی		دانش شیوه های عرضه و توزیع	مهارت رودوزی های سنتی
		نمایش های شادی آور زنانه		دانش مدیریت سنتی و شیوه های حل اختلاف	مهارت چاپهای سنتی
		سایر		شهرسازی	مهارت در جلدسازی و صحافی
				معماری	مهارت آثار کاغذی
				فضاها و اجزاء فضاهای معماری	مهارت رنگرزی سنتی
				روش های ساخت و جزییات	مهارت خوشنویسی
				عناصر معماری در کنار یا مکمل سازه اصلی بنا	مهارت نگارگری
				نقوش و تزیینات	وجوه پنهان در معماری
				روح قدسی در معماری	وجوه پیدا در معماری
				سایر	سایر

٭منظور، ثبت دانش مربوط به آن مورد است.

3. شناخت جغرافيايي

1-3 نشاني

استان (ها) : خراسان رضوی

شهرستان (ها) : سبزوار

بخش (ها) : مرکزی

دهستان (ها) : قصبه شرقی

روستا (ها) : ایزی

2-3 شكل پراكندگي

متمركز□ پراكنده □ گسترده با يك نقطه متمركز□ در حركت □ نمونه‌اي از فراواني□ ساير□

توضيح (در صورت لزوم): مراسم از گورستان عمومی روستا واقع در شرق روستا شروع می شود و با حرکت در سطح روستا در میدان روستا واقع در مرکز روستا متمرکز می شود

3-3 محدوده(هاي) رقومي (طول و عرض و ارتفاع جغرافيايي)

4-3 گستره

روستايي □ شهري □ منطقه اي □ كشوري □ فراملي□

توضيح (در صورت لزوم): نمونه این مراسم در روستای مزینان از توابع شهرستان داورزن همراه با سنگ زنی و آتش زدن خیمه ها معمول می گردد

5-3 ساختار اجتماعي

قوم	طايفه	تيره	ساير
			همه مردم روستا

توضيح (در صورت انتخاب سایر)

مراسم از گورستان عمومی روستا واقع در شرق روستا شروع می شود و با حرکت در سطح روستا در میدان روستا واقع در مرکز روستا متمرکز می شود

6-3 توضيح تكميلي موقعيت جغرافيايي (در صورت لزوم)

روستای ایزی واقع در 5 کیلومتری شرق شهر سبزوار

كاملا زنده□* در خطر □ نزديك به فراموشي □ غيرزنده □

توضيح (در صورت لزوم) چون سالخوردگان در حال رحلت هستند و نسخه های خطی از این مراسم تهیه نشده خطر تحریف وجود دارد .

4. وضعيت پايداري

5. معرفي افراد يا گروه‌ها و نقش آنها

گروه	نام	تلفن تماس	آدرس پستی و آدرس الکترونیکی
نهادهای مردمی	هیئت . دسه جات
نهادها و بخش های دولتی	صدا و سیما سبزوار		آقای نامنی ؛ محمود درقدمی؛ مصطفی کود آسیئی
استادکاران یا متولیان شخصی	سادات		آقای علی ایزی مشهور به علی امام
کارشناسان	عبداله زاده ثانی	4416287	میراث فرهگی سبزوار
راویان	شورای محترم اسلامی روستا		دفتر شورای اسلامی
سایر

توضيح (در صورت لزوم)

6. توصيف نخل گردان

1-6 تعريف

این مراسم در حقیقت استعاره از تشیع پیکر پاک 72 تن شهید دشت کربلا است و مردم این روستا عشق را کربلا می دانند و چگونه در بند خاک بماند ؟ آنکه پرواز آموخته است و راه کربلا می شناسد و چگونه از جان نگذرد ؟ آنکس که می داند جان بهای دیدار است؛ گزارش از مراسمی ست در روستای ایزی موسوم به " ده به نام " همان که ضرب المثل مولوی شد .:

سبزوار است این جهان کج مدار ما چو بوبکریم در آن خوار و زار.

روستائی که تشییع بودنش زبانزد عام و خاص است و در قرن 5ق فردی کر و کور را آوردن و گفتند این بوبکر نام است از این مقدمه خود بخوان این حدیث ولایت مدار مردم روستای ایزی :

السلام علی الحسین

و علی اولادالحسین

و علی اصحاب الحسین

از صبح عاشورا پنجاه تن از مردانی که شامل پیشکسوتان پیر غلامان و مریدان اهل بیت سلام الله علیه هستند در محل گورستان عمومی روستا واقع در شرق روستا جمع می شوند و با چاووشی وقربانی کردن و ذکر صلوات بر محمد و آل محمد {ص) با تن پوش های سیاه رنگ و اینکه با غسل و طهارت هستند کنار یگدیگر جمع می شوند این افراد به دو گروه تقسیم شده اند کسانیکه در سمت راست نخل قرار می گیرند لنگهائی که از جنس چادر شب که با تکنیک فرد بافی تهیه می شود در شانه چپ خود می بندند زیرا این شانه برای حمل نخل زیر نخل قرار می گیرد ودر قدیم حاملان نخل کمر خود را با شال محکم می بستند ،کسانیکه در سمت چپ نخل قرار می گیرند لنگها را بر شانه راست خود می بندند زیرا این شانه برای حمل نخل زیر نخل قرار می گیرد ونخلی که از جنس چوب پاک یعنی حلال است با مضامین شهدای کربلا استعاره از 72 تن شهید دشت کربلا آذین می کنند در قدیم فقط پارچه سیاه و سبز رنگ بوده لیکن امروزه پارچه های سیاه را با سوزن دوزی و نخهای طلائی رنگ در زمینه سیاه و سبز با مضمون " یا حسین شهید " السلام علیک یا ابا عبدالله " و مرثیه کلیم کاشانی تریین می کنند و عکس شهدا و پیشکسوتان و پیر غلامان را بر بدنه نخل متصل می کنند . ابتدا 15 نفر سمت راست و 15 نفر سمت چپ نیروی خود را متمرکز می کنند و یک صدا و با هم با فریاد " یا حسین " نخل را از زمین بلند می کنندابعاد این نخل 7متر در 4 متر است وشکل آن مکعب مستطیل با پوشش طاق آهنگ جناقی ست که استعاره از محراب است و بدنه مشبک است، داخل نخل پارچه های سیاه رنگ و نشان "دست" که استعاره از خون به ناحق ریخته شهدای کربلا است که قاتلین آن قصاص نشده اند گذاشته شده است و پیشانی و قفای نخل را با علمهای کوچک به طول حدودا یک متر که نشان " دست " دارد متصل کرده اند وزن نخل با قرار گیری افرادی که روی آن استقرار دارند تا سیمهای تیر برق در مسیر را جابجا کنند حدودا پانصد کیلو است . برق روستا به هنگام نخل گردانی قطع می شود و به این وسیله اقدامات ایمنی در هنگام نخل گردانی تامین می شود 15 مرد در سمت راست و 15 مرد در سمت چپ نخل قرار می گیرند و 20 مرد پشتیبان که به هنگام خسته شدن حاملان نخل جایگزین می شوند شروع حرکت نخل گردانی از گورستان عمومی است و با طی مسافت از کوی و برزن و محله های روستا به میدان روستا و اقع در مرکز روستا می رسند و مردم در طول مسیر پارچه های نذری و گل افشانی بر نخل دارند و ازهمان ابتدا فوج فوج و گروه گروه برای مشایعت از زن و مرد و خرد و کلان از شهر و روستا های دور و نزدیک و مهاجران ایزی الاصل که به شهرهای بزرگ مهاجرت کرده اند درعاشورا به روستای زادگاه خود مراجعت می کنند اینان گروهی از خیل دوستداران و عزادارانند که مانند دیگر مردم در پی نخل حرکت می کنند و با فریادهای " یا حسین شهید " ادامه راه که توسط ازدحام مردم مسدود شده باز می شود این نخل در طول مسافت 1000متری هرگز بر زمین گذاشته نمی شود بعد از اینکه نخل در میدان قرار گرفت کبوترهای زیادی توسط مردم و هیئت آزاد می شوند سپس گرداگرد نخل حلقه ای از حزن و اندوه و ماتم توسط نخل گردانان تشکیل می شود و دست چپ بر پهلوی راست قرار می گیرد و با حرکت و چرخش به سمت راست سینه زنی سه ضربی شروع می شود و تا 23 ضرب که مرحله شور است ادامه پیدا می کند در این مابین بقیه مردم هم در سینه زنی شرکت می کنند و در طول مسیر مردم با سینه زنی شور بیشتری به مراسم می دهند . سپس میدان برای شبیه خوانی آماده می شود . که دو گروه اشقیا و صلحا رو در روی یکدیگر رجز خوانی می کنند و با موسیقی و کلام و اسب تازی مراسم از شور بیشتری برخوردار می شود ازدحام جمعیت به قدری ست که در فضای تقریبا یک هکتاری میدان جا برای تماشاچیان کم است وبرای دیدن مراسم بر بام خانه ها می روند .

2-6 ابزار و اشياء وابسته.

1-علم یک متری 18 عدد با نشان دست

2-ساز دمی مانند نی و فلوت جهت ایجاد موسیقی حزن و اندوه

3-ساز کوبه ای مانند طبل شامل طبل بزرگ که نقش ایجاد ریتم و حرکت منظم است

4- ساز ضربی مانند سنج

5- شتر و اسب جهت نمایش سپاه اشقیا و صالحین

6- صوت

7- نخل

8- لنگهای دست بافت

3-6 مکان هاي وابسته.

محله میدان و گورستان تمام روستا

4-6 تاريخچه و قدمت ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

نقل سینه به سینه حدا قل از دوره قاجاریه ست

5-6 تاثير موضـوع مطرح شـده بر مـوارد اجتماعي- اقـتصادي- فرهـنگي- جغرافـيايـي- كالبدي و .....

ذکر وقایع عاشورا به گفته امام خمینی (ره ) با زنده نگه داشتن عاشورا به کشور آسیبی نمی رسد و روایت :

کل شهر محرم

کل یوما عاشورا

کل عرض کربلا

درس آزادگی در تمام دورا ن است و نمادی از بزرگترین N G O مذهبی ایران است ، ایجاد همبستگی . یکدلی و دوستی بین مردم از دیگر جنبه های اجتماعی این مراسم است که وابسته به حکومت یا شخص خاص نیست .لذا می بینیم که محرم و صفر زمان بالیدن است تمرین خوب نگریستن است نماد شور و شعور مذهب است . حسین را منتظرانش کشتند .

6-6 ذكر نمونه‌هاي مشابه ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

نخل گردانی روستای مزینان شهرستان داورزن همراه با سنگ زنی است

7-6 ارزش‌هاي شاخص يا منحصر به فرد

نخل گردانی با این سبک و سیاق که مسافت حدودا یک کیلومتری را بدون گذاشتن نخل بر زمین حمل کنند فقط در روستای ایزی ست ابعاد نخل و وزن و نوع آذین که غالب آن " دست " استعاره از خون بنا حق ریخته و قصاص نشده است قاتلین است در نخل این روستا مشاهده می شود . و همیاری و همکاری تمام روستا در بر پائی مراسم و اطعام عزاداران حسینی .

8-6 آسيب شناسي (عوامل تهديدكننده در برگيرنده کليت موضوع و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته)

مستند سازی این مراسم و مکتوب کردن تاریخ شفاهی آن از تحریف اثر جلوگیری می کند و قطعا اگر پژو هش و تحقبق پیرامون این مراسم معمول گردد به غنای علمی و فرهنگی آن کمک شایانی می کند

9-6 اقدامات حفاظتي انجام شده (فرد يا گروه‌هاي مردمي/دولتي)

هرگونه جهت دهی به این حرکت خود جوش باعث جدائی مردم از اجرای مراسم می شود شایسته است در جهت حفظ وضع موجود اقدامات علمی معمول گردد. .لذا می بینیم که محرم و صفر زمان بالیدن است تمرین خوب نگریستن است نماد شور و شعور مذهب است . حسین را منتظرانش کشتند .

11-6 توضيح‌هاي ديگر ( هرگونه توضيحي خارج از موارد درج شده در اين شناسنامه كه مي‌تواند مفيد باشد )

در طی سالیان گذشته بعضی از حکومتها با مراسم مخالفت کرده اند بعضی از این مراسم در جهت اهداف سیاسی خود استفاده کرده اند واقعیت این است چگونگی حفظ اینگونه مراسم با رویکرد مردمی با حضور مسئولین در صورت تمایل یا وجود وقت ؛ مفید است و اگر نه هر روز عاشورا است هر سرزمینی کربلا است و هر ماه محرم است اما اگر ادبیات نمایشی اینگونه مراسم با ادبیات نمایشی آیینی دیگر کشور ها پیوند خورد در جهت جلوگیری از ظلم و ستم و درس آزادگی بسیار مفید است . .لذا می بینیم که محرم و صفر زمان بالیدن است تمرین خوب نگریستن است نماد شور و شعور مذهب است . حسین را منتظرانش کشتند .

7 . ديگر موضوع‌هاي ثبت شده مرتبط (در حوزه‌هاي ميراث منقول، غير منقول، طبيعي و ناملموس)

حوزه ثبتي	نام موضوع	صرفا مربوط به موارد ثبت شده است
حوزه ثبتي	نام موضوع	شماره ثبت	تاريخ ثبت
میراث غیر منقول	مسجد جامع ایزی
میراث غیر منقول	محوطه شیخ همام

شماره	نوع اطلاعات (فیلم، کتاب، مقاله،مصاحبه)	مولف	تاریخ انتشار	محل نگهداری
1	فیلم	شبکه خبر سبزوار	1388	خبر گزاری سبزوار
2	مصاحبه	شورای اسلامی روستا	1392
3	مصاحبه	آقای علی امام	1388
4	تهیه عکس مستند	سبزوار نیوز	1392	سایت سبزوار نیوز
5	مصاحبه	پیر غلامان و پیشکسوتان	1392	محمد عبداله زاده ثانی میراث فرهنگی سبزوار

9. مدارك پيوست (مدارك در قالب لوح فشرده و یک نسخه پرینت شده قابل دريافت است)

گزارش□ عكس□ فيلم□* طرح□ مستندات صوتی□ نقشه‌هاي جغرافيايي□ ساير□

10. تهيه كنندگان

1-10 تهیه کننده حقیقی

نام و نام خانوادگي

تخصص

مدرك

رشته تحصيلي

سمت

نشاني و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

باستان شناس و کارشناس زبان و ادبیات فارسی

کارشناس رتبه خبره

باستان شناس

و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس

میراث فرهنگی سبزوار

2-10 تهیه کننده حقوقی

نام شركت

شماره قرارداد

نماينده شركت، نهاد دولتي يا مردمي

نشاني و تلفن

3-10 گردآوري و تنظيم

عنوان	نام و نام خانوادگي	تخصص	مدرك تحصيلي	رشته	سمت	نشاني و تلفن
كارشناس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
تدوينگر	محمد عبداله زاده ثانی
عكاس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
طراح
امور رايانه	محمد عبداله زاده ثانی

تاريخ تنظيم: 13/8/92

11. مكاتبه

صورتجلسه شوراي ثبت استانی □

12. نظارت و بررسي

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

تاريخ بررسي:

نتيجه بررسي:

مورد تاييد است □ مورد تاييد نيست □

تاريخ:

شماره:

صورتجلسه شوراي ثبت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

استان ...................

در تاريخ ............... پرونده ثبتي ميراث ناملموس................................................. توسط شوراي ثبت استاني ............................... مطرح و پس از بررسي محتويات پرونده و بحث و تبادل نظر ، ثبت آن در « فهرست آثار ملي » با اکثريت آرا و با تاييد رييس شورا به تصويب رسيد. لذا جهت طي مراحل اداري به اداره کل ثبت آثار تاريخي، فرهنگي و طبيعي ارسال مي گردد.

رديف	نام و نام خانوادگي	مدرك تحصيلي و نوع مسوليت اداري	نوع مسوليت در شورا	محل امضاء

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

+ نوشته شده در یکشنبه سوم آذر ۱۳۹۲ ساعت 9:18 توسط محمد عبدالله زاده ثاني |

مراسم نخل گردان مزینان داورزن

فصل اول: فرایند تهيه شناسنامه

پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

شناسنامه ثبتي موضوع

فصل دوم: فرایند تصويب پرونده در اداره کل ثبت آثار

فصل سوم: ابلاغ ثبتي

فصل چهارم: نظارت و بازرسي

- پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

1. فرم پيشنهاد ثبت موضوع در فهرست آثار ملي

1-1 عنوان موضوع : مراسم نخل گردانی شهر مزینان شهرستان داورزن

2-1 مربوط به گروه

- سنت ها و نمودهای شفاهی □

- هنرهای نمایشی □

- عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها □

- دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان □

- مهارت در هنرهای دستی و سنتی □

3-1 حوزه جغرافيايي: شهر مزینان و روستای بهمن آباد

4-1 شرح مختصر موضوع: در صبح عاشورا هیئت نخل گردان مزینان در محل امامزاده سید حسن و سید اسماعیل با غسل عاشورا و طهارت جمع می شوند و تماما سیاه پوش هستند لنگهائی بعضی درشانه راست بسته شده و انتهای لنگ در کمر مهار شده است و عده دیگر لنگهایشان در شانه چپ به نسبت اینکه در کدام طرف نخل قرار گیرند این تقسیم بندی ایجاد شده است ابتدا نخل بر روی شاسی چوبی به شکل مکعب مستطیل که حدودا 7 متر طول و 3 متر عرض دارد قرار می گیرد ابتدا شاسی مهار می شود سپس نخل روی شاسی وزن تقریبی نخل حدودا 400 کیلو گرم و ارتفاع آن که به شکل محرابی ست حدودا 5 متر است این نخل با پارچه های سیاه و سبز رنگ و نوشتههائی با مضامین کربلا تزئین می شود . ابتدا حاملان نخل که حدودا 50 نفر هستند و 20 نفر بعنوان ذخیره پشتیبان در نظر گرفته شده اند از این تعداد 15 نفر در سمت راست و 15 نفر در سمت چپ قرار می گیرند و همگی یکصدا با " یا حسین " نخل را از زمین بلند می کنند و بر شانه های خود قرار می دهند و مسافتی خدودا 1500 متر را از امامزاده سید حسن و سید اسماعیل تا محله پایین ده ؛ سر قنات و گذر اصلی شهر مزینان را طی می کند ودر حسینیه قرار می گیرد سپس عزاداران در مدرسه شریعتمدار گرداگرد علم نصب شده زنجیروار سینه زنی می کنند . در بین راه سپاه اشقیا و صلحا به رجز خوانی می پردازند و شبیه خوانی و شبیه سازی به صورت متحرک صورت می گیرد و عزاداران و مردم در قفا و پیشانی و میمنه و میسره نخل حرکت می کنند و از شبیه شیر هم استفاده می شود . حدودا بیست هیئت با علمهای محلات نخل را همراهی می کنند ودر حیاط امامزاده هم علمات بزرگ مزینان را که پیکره های جانوران و اشکال چکش و اره استعاره از صاحبان حرف و مشاغل مثلا آهنگران ؛ نجاران و غیره نصب گردیده است می گردانند در انجا سنگ زنی هم صورت می گیرد در بعد از ظهر مراسن به آتش کشیدن خیمه ها صورت می گیرد . تفاوت علمهای مزینان با دیگر علمها در بستن و مهار کردن پارچه سیاه علم در بدنه علم است .

6-1 مدارک پيوست

گزارش□ عکس □ فيلم □ طرح□ مستندات صوتی□ نقشه هاي جغرافيايي□ ساير □

(يک نمونه عکس در اين قسمت الصاق شود)

7-1مشخصات پيشنهاد دهنده:

حقیقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

آدرس و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

کارشناس

باستان شناسی و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس با رتبه خبره

میراث فرهنگی سبزوار

4416287

حقوقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

نهاد مربوطه

آدرس و تلفن

تاريخ تنظيم13/8/92 امضاء:

2. فرم بررسي مقدماتي پيشنهاد ثبت در دبيرخانه شوراي ثبت استان

1-2 اقدام کننده

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

2-2 تاريخ اقدام

3-2 نتيجه بررسي:

شرايط لازم را دارد □ شرايط لازم را ندارد □

دلایل رد پیشنهاد:

تاريخ تنظيم: محل امضاء:

- شناسنامه ثبتي موضوع

1. مشخصات کلی موضوع

نام: مراسم نخل گردانی شهر مزینان

حوزه جغرافیایی: شهر مزینان

گستره: روستایی □ شهری *□ منطقه ای □ کشوری □ فراملی □

گروه بندي

1-2 عنوان ..فهلویات و شبیه خوانی.............................
2-2 گروه (ها)	3-2 شاخه (ها)	4-2 زير شاخه (ها)
	فهلویات . شبیه خوانی

گروه	سنتها و نمودهای شفاهی	هنرهاي اجرایی	عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها	دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان	مهارت در هنرهای دستی و سنتی
شــــــــــــــــــــــــــــــاخــــــــــــــــــــــــــــــه	ادبیات شفاهی	موسیقی دستگاهی- ردیف*	آیین ها و مراسم مربوط به مراحل گذار	دانش کشاورزی و آبیاری	مهارت دست بافته های سنتی
	سنت نوشتاری	موسیقی نواحی- مقامی*	آیین ها و مراسم مربوط به سال شمسی	دانش دامداری و پرورش طیور و نوقان داری	مهارت آثار فلزی
	گویش ها	نقالی و واقعه خوانی	آیین ها و مراسم مربوط به سال قمری	دانش شکار و ماهیگیری	مهارت میناکاری
	فهلویات	شبیه خوانی *	مراسم موردی	دانش گاهشماری و ستاره شناسی	مهارت آثار سفالی
	سایر	نمایش عروسکی	سایر	دانش فنون بهره برداری از منابع طبیعی	مهارت آبگینه
		رقص های نمایشی		دانش پزشکی عامه	مهارت آثار چوبی
		تقلید		دانش سنجش و اندازه گیری	مهارت سازسازی
		خرده نمایش ها		دانش فنون بومی و سنتی	مهارت آثار سنگی
		مراسم آیینی نمایشی		دانش شیوه های عرضه و توزیع	مهارت رودوزی های سنتی
		نمایش های شادی آور زنانه		دانش مدیریت سنتی و شیوه های حل اختلاف	مهارت چاپهای سنتی
		سایر		شهرسازی	مهارت در جلدسازی و صحافی
				معماری	مهارت آثار کاغذی
				فضاها و اجزاء فضاهای معماری	مهارت رنگرزی سنتی
				روش های ساخت و جزییات	مهارت خوشنویسی
				عناصر معماری در کنار یا مکمل سازه اصلی بنا	مهارت نگارگری
				نقوش و تزیینات	وجوه پنهان در معماری
				روح قدسی در معماری	وجوه پیدا در معماری
				سایر	سایر

٭منظور، ثبت دانش مربوط به آن مورد است.

3. شناخت جغرافيايي

1-3 نشاني

استان (ها) : خراسان رضوی

شهرستان (ها) : داورزه

بخش (ها) : مرکزی

دهستان (ها) : مزینان

روستا (ها) :مزینان

2-3 شكل پراكندگي

متمركز□ پراكنده □ گسترده با يك نقطه متمركز□ در حركت □ نمونه‌اي از فراواني□ ساير□

توضيح (در صورت لزوم):

3-3 محدوده(هاي) رقومي (طول و عرض و ارتفاع جغرافيايي)

56 درجه33 دقیقه تا58 درجه 16 دقیقه طول جغرافیائی و 35 درجه 27 دقیقه تا 35 درجه و 54 دقیقه عرض جغرافیائی

4-3 گستره

روستايي □ شهري *□ منطقه اي □ كشوري □ فراملي□

توضيح (در صورت لزوم):

5-3 ساختار اجتماعي

قوم	طايفه	تيره	ساير
	یزدیها		همه مردم شهر

توضيح (در صورت انتخاب سایر)

6-3 توضيح تكميلي موقعيت جغرافيايي (در صورت لزوم)

شهر مزینان امامزاده سید اسماعیل و سید حسن و محلات شهر مزینان

كاملا زنده□* در خطر □ نزديك به فراموشي □ غيرزنده □

توضيح (در صورت لزوم)

4. وضعيت پايداري

5. معرفي افراد يا گروه‌ها و نقش آنها

گروه	نام	تلفن تماس	آدرس پستی و آدرس الکترونیکی
نهادهای مردمی	هیئت . دسه جات
نهادها و بخش های دولتی	صدا و سیما داورزن
استادکاران یا متولیان شخصی	سادات		آقای قندی و یزدیهای دیگر سبزوار
کارشناسان	عبداله زاده ثانی	4416287	میراث فرهگی سبزوار
راویان	شورای محترم اسلامی شهر .		آقای معلمی فر
سایر

توضيح (در صورت لزوم)

6. توصيف نخل گردان شهر مزینان

1-6 تعريف

در صبح عاشورا هیئت نخل گردان مزینان در محل امامزاده سید حسن و سید اسماعیل با غسل عاشورا و طهارت جمع می شوند و تماما سیاه پوش هستند لنگهائی بعضی درشانه راست بسته شده و انتهای لنگ در کمر مهار شده است و عده دیگر لنگهایشان در شانه چپ به نسبت اینکه در کدام طرف نخل قرار گیرند این تقسیم بندی ایجاد شده است ابتدا نخل بر روی شاسی چوبی به شکل مکعب مستطیل که حدودا 7 متر طول و 3 متر عرض دارد قرار می گیرد ابتدا شاسی مهار می شود سپس نخل روی شاسی وزن تقریبی نخل حدودا 400 کیلو گرم و ارتفاع آن که به شکل محرابی ست حدودا 5 متر است این نخل با پارچه های سیاه و سبز رنگ و نوشتههائی با مضامین کربلا تزئین می شود . ابتدا حاملان نخل که حدودا 50 نفر هستند و 20 نفر بعنوان ذخیره پشتیبان در نظر گرفته شده اند از این تعداد 15 نفر در سمت راست و 15 نفر در سمت چپ قرار می گیرند و همگی یکصدا با " یا حسین " نخل را از زمین بلند می کنند و بر شانه های خود قرار می دهند و مسافتی خدودا 1500 متر را از امامزاده سید حسن و سید اسماعیل تا محله پایین ده ؛ سر قنات و گذر اصلی شهر مزینان را طی می کند ودر حسینیه قرار می گیرد سپس عزاداران در مدرسه شریعتمدار گرداگرد علم نصب شده زنجیروار سینه زنی می کنند . در بین راه سپاه اشقیا و صلحا به رجز خوانی می پردازند و شبیه خوانی و شبیه سازی به صورت متحرک صورت می گیرد و عزاداران و مردم در قفا و پیشانی و میمنه و میسره نخل حرکت می کنند و از شبیه شیر هم استفاده می شود . حدودا بیست هیئت با علمهای محلات نخل را همراهی می کنند ودر حیاط امامزاده هم علمات بزرگ مزینان را که پیکره های جانوران و اشکال چکش و اره استعاره از صاحبان حرف و مشاغل مثلا آهنگران ؛ نجاران و غیره نصب گردیده است می گردانند در انجا سنگ زنی هم صورت می گیرد در بعد از ظهر مراسن به آتش کشیدن خیمه ها صورت می گیرد . تفاوت علمهای مزینان با دیگر علمها در بستن و مهار کردن پارچه سیاه علم در بدنه علم است . واچینی علم و نخل در روز 48 صفر است و نحل در یخدان قدیمی شهر نگهداری می شود .

2-6 ابزار و اشياء وابسته.

1-نخل

2-علم به تعداد محلات و دسته ها

3-شبیه شیر

4- شتر با کجاوه و اسب با زین و یراق و سوار کار زره پوش

5- شاسی

6- چاووش گر

7- عود سوز

8- علمات بزرگ

3-6 مکان هاي وابسته.

محله پایین ده ؛ امامزادگان سید اسماعیل و سید حسن و تمام محلات شهر

4-6 تاريخچه و قدمت ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

از دوران قاجاریه سینه به سینه تا کنون اجرا می شده است

5-6 تاثير موضـوع مطرح شـده بر مـوارد اجتماعي- اقـتصادي- فرهـنگي- جغرافـيايـي- كالبدي و .....

ذکر وقایع عاشورا به گفته امام خمینی (ره ) با زنده نگه داشتن عاشورا به کشور آسیبی نمی رسد و روایت :

کل شهر محرم

کل یوما عاشورا

کل عرض کربلا

6-6 ذكر نمونه‌هاي مشابه ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

نخل گردانی روستای ایزی است که تفاوت آن با مزینان در مراسم سنگ زنی و و آتش زدن خیمه ها ی مزینان است که در ایزی این مراسم نیست

7-6 ارزش‌هاي شاخص يا منحصر به فرد

مراسن نخل گردانی مزینان همراه با مراسم سنگ زنی و علم گردانی و علمات گردانی و آتش زدن خیمه ها می باشد

8-6 آسيب شناسي (عوامل تهديدكننده در برگيرنده کليت موضوع و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته)

مرمت امامزادگان و نگهداری بافت تاریخی محل در حفظ شان اثر بسیار مهم است

9-6 اقدامات حفاظتي انجام شده (فرد يا گروه‌هاي مردمي/دولتي)

ثبت بافت تاریخی مزینان و ثبت امامزادگان و غیره

11-6 توضيح‌هاي ديگر ( هرگونه توضيحي خارج از موارد درج شده در اين شناسنامه كه مي‌تواند مفيد باشد )

7 . ديگر موضوع‌هاي ثبت شده مرتبط (در حوزه‌هاي ميراث منقول، غير منقول، طبيعي و ناملموس)

حوزه ثبتي	نام موضوع	صرفا مربوط به موارد ثبت شده است
حوزه ثبتي	نام موضوع	شماره ثبت	تاريخ ثبت
میراث غیر منقول	امامزاده سید اسماعیل	14343	16/12/84
میراث غیر منقول	امامزاده سید حسین	14340	16/12/84
میراث غیر منقول میراث غیر منقول میراث غیر منقول	بافت تاریخی روستای مزینان مسجد پایین قلعه مزینان کاروانسرای مزینان	10175 3776 1664	23/6/1382 25/6/63

شماره	نوع اطلاعات (فیلم، کتاب، مقاله،مصاحبه)	مولف	تاریخ انتشار	محل نگهداری
1	فیلم	صدا و سیمای سبزوار	1385	خبر گزاری داورزن
2	مصاحبه	شورای اسلامی شهر مزینان	1392	اقای معلمی فر
3	مصاحبه	آقای مزینانی	1392	میراث فرهنگی سبزوار
4	تهیه عکس مستند	سبزوار نیوز	1392	سبزوار نیوز - سایت
5	مصاحبه	پیر غلامان و پیشکسوتان	1392	محمد عبداله زاده ثانی میراث فرهنگی سبزوار

9. مدارك پيوست (مدارك در قالب لوح فشرده و یک نسخه پرینت شده قابل دريافت است)

گزارش□ عكس□ فيلم□* طرح□ مستندات صوتی□ نقشه‌هاي جغرافيايي□ ساير□

10. تهيه كنندگان

1-10 تهیه کننده حقیقی

نام و نام خانوادگي

تخصص

مدرك

رشته تحصيلي

سمت

نشاني و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

باستان شناس و کارشناس زبان و ادبیات فارسی

کارشناس رتبه خبره

باستان شناس

و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس

میراث فرهنگی سبزوار

2-10 تهیه کننده حقوقی

نام شركت

شماره قرارداد

نماينده شركت، نهاد دولتي يا مردمي

نشاني و تلفن

3-10 گردآوري و تنظيم

عنوان	نام و نام خانوادگي	تخصص	مدرك تحصيلي	رشته	سمت	نشاني و تلفن
كارشناس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
تدوينگر	محمد عبداله زاده ثانی
عكاس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
طراح
امور رايانه	محمد عبداله زاده ثانی

تاريخ تنظيم: 13/8/92

11. مكاتبه

صورتجلسه شوراي ثبت استانی □

12. نظارت و بررسي

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

تاريخ بررسي:

نتيجه بررسي:

مورد تاييد است □ مورد تاييد نيست □

تاريخ:

شماره:

صورتجلسه شوراي ثبت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

استان ...................

رديف	نام و نام خانوادگي	مدرك تحصيلي و نوع مسوليت اداري	نوع مسوليت در شورا	محل امضاء

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

+ نوشته شده در یکشنبه سوم آذر ۱۳۹۲ ساعت 9:14 توسط محمد عبدالله زاده ثاني |

مراسم چادر پوشان حسینیه یزدیها موسوم به قنادها ی سبزوار

فصل اول: فرایند تهيه شناسنامه

پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

شناسنامه ثبتي موضوع

فصل دوم: فرایند تصويب پرونده در اداره کل ثبت آثار

فصل سوم: ابلاغ ثبتي

فصل چهارم: نظارت و بازرسي

- پيشنهاد، بررسي و اعلام نتيجه

1. فرم پيشنهاد ثبت موضوع در فهرست آثار ملي

1-1 عنوان موضوع مراسم چادر پوشان حسینیه یزدیها ی سبزوار موسوم به قنادها

2-1 مربوط به گروه

- سنت ها و نمودهای شفاهی □

- هنرهای نمایشی □

- عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها □

- دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان □

- مهارت در هنرهای دستی و سنتی □

3-1 حوزه جغرافيايي: شهر سبزوار

4-1 شرح مختصر موضوع: چادر پوشان در حقیت سیاه پوشان و اعلام شروع ماه محرم است که توسط اعضا هیئت با اسفند و چاووشی و قربانی کردن و صلوات بر محمد و آل محمد شروع می شود و بعد از نصب چادر تا 48 صفر نصب است و بعد از آن جمع می شود . در این مدت با بر پائی چادر از حیاط حسینیه بعنوان تکیه استفاده می شود و نمونه کامل اینگونه تکیه در تهران تکیه دولت در دوران قاجاریه می باشد که به ریشه های تاریخی متاثر از اقلیم . فرهنگ و مذهب در این گزارش و رسم بر پائی چادر مربوطه به شرح زیر پرداخته شده است در سال 1342 ه. ق حسینیه یزدیها موسوم به حسینیه قنادها در محله نه بام سبزوار احداث گردید معماری بنا متاثر از اقلیم و به تبع از بافت تاریخی شهر به صورت درونگرا با حیاط مرکزی که نقش بر قراری تعامل ارتباطی مجموعه را دارد با مصالح آجر و گچ و چوب احداث شد . از سویی اجرای مراسمی چون تعزیه و فضای کم اعیان بنا موجب شد ، معماران با برنامه ریزی پوشش موقت بنا بتوانند از حیاط برای شبیه خوانی استفاده کنند و از سویی حرکت ماههای قمری در شمسی یا به عبارتی اختلاف فصلها در ماههای مذهبی و ملی باعث لحاظ شدن پوشش موقت گردید .لذا در 90 سال قبل یعنی سال 1302 ش با پولی که از دوستداران اهل بیت و عزا داران حسینی به صورت هفتگی و ماهیانه از قرار یک قران تا 20 قران بود هزینه اولیه چادر تهییه شد و برای ساخت آن سفارش خرید از اصفهان داده شد . زمان ساخت چادر 2 سال به طول انجامید و چون یکجا قدرت حمل چادر با امکانات ان دوران مهیا نبلود چادر را در 14 قطعه ساخته وبا شتر به سبزوار حمل کردند. این چادر مزین به هنر خوشنویسی و منقوش با مضامین کربلا با نقوش : "جقه" "شیر" با شمشیری در دست متاثر از پرچم دوران صفویه و اشعاری در مضامین مدح واقعه کربلا بویژه ترجیع بند مشهور کلیم کاشانی تزیین و در جهت بر قراری سیر کولاسیون نور و تهویه دریچه هائی در بدنه چادر تعریف شد که جهت جلوگیری از پارگی این دریچه تحت تاثیر عوامل جوی دریچه ها مشبک شدند . در آن دورانم مصادف با حکومت پهلوی مخالفتهائی با مراسم محرم از سوی دولت معمول میگردید و اعضاء هیئت برای حفظ چادر ناچارآن را در خانه هی مختلف و پنهان از مامورین حکومتی نگهداری می کردند و بمنظور جلوگیری از وارد شدن آسیب بیولوژیکی با نفتالین چادر را اغشته می کردند تا حفاظت شود یک روز مانده به محرم با قربانی کردن گوسفند و اسفند و چاووشی ابتدا راس خیمه در تیرکها قرار می گیرد و پایه تیرک در پایه های سنگی مقعر و با کمک طناب عمود می شود و بدنه چادر در جدارهای حفاظ بام که با سنگ یا فلز به صورت مالبند تعبیه شده است با طناب بسته وچادر مهار می شود . در این مراسم استفاده بهینه از فضا و دخیل کردن پنجاه درصد از عنصر جامعه یعنی خواهران که به دلیل معذوریتهای شرعی در مساجد نمی تونند حضور داشته باشند رفع شده است . همچنین مشکل تغییر ماههای مذهبی در ماههای ملی مرتفع و اشاعه فرهنگ عاشورائی ترویج می شود . در یک کلام گرما و سرما نمی توند ماانع انجام مراسم عاشورا شود

6-1 مدارک پيوست

گزارش□ عکس □ فيلم □ طرح□ مستندات صوتی□ نقشه هاي جغرافيايي□ ساير □

(يک نمونه عکس در اين قسمت الصاق شود)

7-1مشخصات پيشنهاد دهنده:

حقیقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

آدرس و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

کارشناس

باستان شناسی و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس با رتبه خبره

میراث فرهنگی سبزوار

4416287

حقوقی:

نام و نام خانوادگي

مدرک تحصيلي

رشته تحصيلي

سمت

نهاد مربوطه

آدرس و تلفن

تاريخ تنظيم13/8/92 امضاء:

2. فرم بررسي مقدماتي پيشنهاد ثبت در دبيرخانه شوراي ثبت استان

1-2 اقدام کننده

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

2-2 تاريخ اقدام

3-2 نتيجه بررسي:

شرايط لازم را دارد □ شرايط لازم را ندارد □

دلایل رد پیشنهاد:

تاريخ تنظيم: محل امضاء:

- شناسنامه ثبتي موضوع

1. مشخصات کلی موضوع

نام: مراسم علمبندان داورزن

حوزه جغرافیایی: شهر داورزن

گستره: روستایی □ شهری *□ منطقه ای □ کشوری □ فراملی □

گروه بندي

1-2 عنوان ..فهلویات و شبیه خوانی.............................
2-2 گروه (ها)	3-2 شاخه (ها)	4-2 زير شاخه (ها)
	فهلویات . شبیه خوانی

گروه	سنتها و نمودهای شفاهی	هنرهاي اجرایی	عادت ها و رسم های اجتماعی، آیین ها و جشن ها	دانش ها و عادت ها و رسم های مربوط به طبیعت و کیهان	مهارت در هنرهای دستی و سنتی
شــــــــــــــــــــــــــــــاخــــــــــــــــــــــــــــــه	ادبیات شفاهی	موسیقی دستگاهی- ردیف*	آیین ها و مراسم مربوط به مراحل گذار	دانش کشاورزی و آبیاری	مهارت دست بافته های سنتی
	سنت نوشتاری	موسیقی نواحی- مقامی*	آیین ها و مراسم مربوط به سال شمسی	دانش دامداری و پرورش طیور و نوقان داری	مهارت آثار فلزی
	گویش ها	نقالی و واقعه خوانی	آیین ها و مراسم مربوط به سال قمری	دانش شکار و ماهیگیری	مهارت میناکاری
	فهلویات	شبیه خوانی *	مراسم موردی	دانش گاهشماری و ستاره شناسی	مهارت آثار سفالی
	سایر	نمایش عروسکی	سایر	دانش فنون بهره برداری از منابع طبیعی	مهارت آبگینه
		رقص های نمایشی		دانش پزشکی عامه	مهارت آثار چوبی
		تقلید		دانش سنجش و اندازه گیری	مهارت سازسازی
		خرده نمایش ها		دانش فنون بومی و سنتی	مهارت آثار سنگی
		مراسم آیینی نمایشی		دانش شیوه های عرضه و توزیع	مهارت رودوزی های سنتی
		نمایش های شادی آور زنانه		دانش مدیریت سنتی و شیوه های حل اختلاف	مهارت چاپهای سنتی
		سایر		شهرسازی	مهارت در جلدسازی و صحافی
				معماری	مهارت آثار کاغذی
				فضاها و اجزاء فضاهای معماری	مهارت رنگرزی سنتی
				روش های ساخت و جزییات	مهارت خوشنویسی
				عناصر معماری در کنار یا مکمل سازه اصلی بنا	مهارت نگارگری
				نقوش و تزیینات	وجوه پنهان در معماری
				روح قدسی در معماری	وجوه پیدا در معماری
				سایر	سایر

٭منظور، ثبت دانش مربوط به آن مورد است.

3. شناخت جغرافيايي

1-3 نشاني

استان (ها) : خراسان رضوی

شهرستان (ها) : سبزوار

بخش (ها) : مرکزی

دهستان (ها) :

روستا (ها) :

2-3 شكل پراكندگي

متمركز□ پراكنده □ گسترده با يك نقطه متمركز□ در حركت □ نمونه‌اي از فراواني□ ساير□

توضيح (در صورت لزوم): مراسم از محله سرده شهر داورزن شروع می شود ودر حرکت تمام سطح شهر از اذان صبح تا طلوع آفتاب ادامه دارد

3-3 محدوده(هاي) رقومي (طول و عرض و ارتفاع جغرافيايي)

56 درجه33 دقیقه تا58 درجه 16 دقیقه طول جغرافیائی و 35 درجه 27 دقیقه تا 35 درجه و 54 دقیقه عرض جغرافیائی

4-3 گستره

روستايي □ شهري *□ منطقه اي □ كشوري □ فراملي□

توضيح (در صورت لزوم):

چادر پوشان فقط در حسینیه یزدیها موسوم به حسینیه قنادها معمول می گردد .

5-3 ساختار اجتماعي

قوم	طايفه	تيره	ساير
	یزدیها		همه مردم شهر

توضيح (در صورت انتخاب سایر)

ابتدا این مراسم توسط یزدیهای مقیم سبزوار انجام می شد لیکن در حال حاضر اکثر مردم سبزوار در این مراسم دخیل هستند

6-3 توضيح تكميلي موقعيت جغرافيايي (در صورت لزوم)

شهر سبزوار محله نه بام پشت مسجد جامع شهر

كاملا زنده□* در خطر □ نزديك به فراموشي □ غيرزنده □

توضيح (در صورت لزوم) با گذشت 90 سال از زمان ساخت چادر نیازمند مرمت و استحکام بخشی علمی ست

4. وضعيت پايداري

5. معرفي افراد يا گروه‌ها و نقش آنها

گروه	نام	تلفن تماس	آدرس پستی و آدرس الکترونیکی
نهادهای مردمی	هیئت . دسه جات		اقای قندی
نهادها و بخش های دولتی	صدا و سیما سبزوار		آقای نامنی
استادکاران یا متولیان شخصی	سادات		آقای قندی و یزدیهای دیگر سبزوار
کارشناسان	عبداله زاده ثانی	4416287	میراث فرهگی سبزوار
راویان	شورای محترم اسلامی شهر .		آقای کار گری عضو شورای اسلامی شهر سبزوار . اقای ماستیانی هنرمند سبزواری و دیگران
سایر

توضيح (در صورت لزوم)

این مراسم توسط آقای قندی کار گردانی می شود و توسط شبکه خبر شهر سبزوار آقای نامنی مستند سلزی شده است .

6. توصيف چادر پوشان حسینیه قنادها

1-6 تعريف

چادر پوشان در حقیت سیاه پوشان و اعلام شروع ماه محرم است که توسط اعضا هیئت با اسفند و چاووشی و قربانی کردن و صلوات بر محمد و آل محمد شروع می شود و بعد از نصب چادر تا 48 صفر نصب است و بعد از آن جمع می شود . در این مدت با بر پائی چادر از حیاط حسینیه بعنوان تکیه استفاده می شود و نمونه کامل اینگونه تکیه در تهران تکیه دولت در دوران قاجاریه می باشد که به ریشه های تاریخی متاثر از اقلیم . فرهنگ و مذهب در این گزارش و رسم بر پائی چادر مربوطه به شرح زیر پرداخته شده است در سال 1342 ه. ق حسینیه یزدیها موسوم به حسینیه قنادها در محله نه بام سبزوار احداث گردید معماری بنا متاثر از اقلیم و به تبع از بافت تاریخی شهر به صورت درونگرا با حیاط مرکزی که نقش بر قراری تعامل ارتباطی مجموعه را دارد با مصالح آجر و گچ و چوب احداث شد . از سویی اجرای مراسمی چون تعزیه و فضای کم اعیان بنا موجب شد ، معماران با برنامه ریزی پوشش موقت بنا بتوانند از حیاط برای شبیه خوانی استفاده کنند و از سویی حرکت ماههای قمری در شمسی یا به عبارتی اختلاف فصلها در ماههای مذهبی و ملی باعث لحاظ شدن پوشش موقت گردید .لذا در 90 سال قبل یعنی سال 1302 ش با پولی که از دوستداران اهل بیت و عزا داران حسینی به صورت هفتگی و ماهیانه از قرار یک قران تا 20 قران بود هزینه اولیه چادر تهییه شد و برای ساخت آن سفارش خرید از اصفهان داده شد . زمان ساخت چادر 2 سال به طول انجامید و چون یکجا قدرت حمل چادر با امکانات ان دوران مهیا نبلود چادر را در 14 قطعه ساخته وبا شتر به سبزوار حمل کردند. این چادر مزین به هنر خوشنویسی و منقوش با مضامین کربلا با نقوش : "جقه" "شیر" با شمشیری در دست متاثر از پرچم دوران صفویه و اشعاری در مضامین مدح واقعه کربلا بویژه ترجیع بند مشهور کلیم کاشانی تزیین و در جهت بر قراری سیر کولاسیون نور و تهویه دریچه هائی در بدنه چادر تعریف شد که جهت جلوگیری از پارگی این دریچه تحت تاثیر عوامل جوی دریچه ها مشبک شدند . در آن دورانم مصادف با حکومت پهلوی مخالفتهائی با مراسم محرم از سوی دولت معمول میگردید و اعضاء هیئت برای حفظ چادر ناچارآن را در خانه هی مختلف و پنهان از مامورین حکومتی نگهداری می کردند و بمنظور جلوگیری از وارد شدن آسیب بیولوژیکی با نفتالین چادر را اغشته می کردند تا حفاظت شود یک روز مانده به محرم با قربانی کردن گوسفند و اسفند و چاووشی ابتدا راس خیمه در تیرکها قرار می گیرد و پایه تیرک در پایه های سنگی مقعر و با کمک طناب عمود می شود و بدنه چادر در جدارهای حفاظ بام که با سنگ یا فلز به صورت مالبند تعبیه شده است با طناب بسته وچادر مهار می شود . در این مراسم استفاده بهینه از فضا و دخیل کردن پنجاه درصد از عنصر جامعه یعنی خواهران که به دلیل معذوریتهای شرعی در مساجد نمی تونند حضور داشته باشند رفع شده است . همچنین مشکل تغییر ماههای مذهبی در ماههای ملی مرتفع و اشاعه فرهنگ عاشورائی ترویج می شود . در یک کلام گرما و سرما نمی توند ماانع انجام مراسم عاشورا شود

2-6 ابزار و اشياء وابسته.

1-تیرک چوبی

2-پایه سنگی

3-چادر

4- طناب

5- مشتو یا مالبند جهت مهار کردن چادر

6- چاووش گر

3-6 مکان هاي وابسته.

محله نه بام . بازار و سراهای اطراف

4-6 تاريخچه و قدمت ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

این چادر در 90 سال قبل در اصفهان ساخته شده و به سبزوار آورده شده است و تا کنون چندین مرحله مرمت شده است

5-6 تاثير موضـوع مطرح شـده بر مـوارد اجتماعي- اقـتصادي- فرهـنگي- جغرافـيايـي- كالبدي و .....

ذکر وقایع عاشورا به گفته امام خمینی (ره ) با زنده نگه داشتن عاشورا به کشور آسیبی نمی رسد و روایت :

کل شهر محرم

کل یوما عاشورا

کل عرض کربلا

6-6 ذكر نمونه‌هاي مشابه ( در صورت وجود اطلاعات كافي و مستند )

چادر پوشان تکیه دولت تهران در دئوران قاجاریه

7-6 ارزش‌هاي شاخص يا منحصر به فرد

در سبزوار تنها حسینیه یزدیها است که تدارک انجام مراسم عاشورا را با غلبه بر اقلیم و آمیزش ماههای ملی و مذهبی با یکدیگر بر قرار کرده است . تا تمام آحاد جامعه سوای زن و مرد بتوانند در یک محیط مذهبی گرد هم آیند و مراسم را بجا آورند

8-6 آسيب شناسي (عوامل تهديدكننده در برگيرنده کليت موضوع و ابزار و اشياء و مکان هاي وابسته)

مرمت چادر از اهمیت ویژه ای در تداوم این مراسم برخوردار است و تثبیت نقوش و خط

9-6 اقدامات حفاظتي انجام شده (فرد يا گروه‌هاي مردمي/دولتي)

استفاده از نفتالین جهت جلوگیری از اسیبهای بیولوژیکی

11-6 توضيح‌هاي ديگر ( هرگونه توضيحي خارج از موارد درج شده در اين شناسنامه كه مي‌تواند مفيد باشد )

7 . ديگر موضوع‌هاي ثبت شده مرتبط (در حوزه‌هاي ميراث منقول، غير منقول، طبيعي و ناملموس)

حوزه ثبتي	نام موضوع	صرفا مربوط به موارد ثبت شده است
حوزه ثبتي	نام موضوع	شماره ثبت	تاريخ ثبت
شهرستان جغتای - صدخرو	سنگ زنی
شهرستان داورزن	علمبندان	پیشنهاد ثبت

شماره	نوع اطلاعات (فیلم، کتاب، مقاله،مصاحبه)	مولف	تاریخ انتشار	محل نگهداری
1	فیلم	صدا و سیمای سبزوار	1385	خبر گزاری سبزوار
2	مصاحبه	شورای اسلامی شهر سبزوار	1392	شورای اسلامی شهر سبزوار
3	مصاحبه	آقای قندی	1392	میراث فرهنگی سبزوار
4	تهیه عکس مستند	محمد عبداله زاده ثانی	1389	میراث فرهنگی سبزوار
5	مصاحبه	پیر غلامان و پیشکسوتان	1392	محمد عبداله زاده ثانی میراث فرهنگی سبزوار

9. مدارك پيوست (مدارك در قالب لوح فشرده و یک نسخه پرینت شده قابل دريافت است)

گزارش□ عكس□ فيلم□* طرح□ مستندات صوتی□ نقشه‌هاي جغرافيايي□ ساير□

10. تهيه كنندگان

1-10 تهیه کننده حقیقی

نام و نام خانوادگي

تخصص

مدرك

رشته تحصيلي

سمت

نشاني و تلفن

محمد عبداله زاده ثانی

باستان شناس و کارشناس زبان و ادبیات فارسی

کارشناس رتبه خبره

باستان شناس

و زبان و ادبیات فارسی

کارشناس

میراث فرهنگی سبزوار

2-10 تهیه کننده حقوقی

نام شركت

شماره قرارداد

نماينده شركت، نهاد دولتي يا مردمي

نشاني و تلفن

3-10 گردآوري و تنظيم

عنوان	نام و نام خانوادگي	تخصص	مدرك تحصيلي	رشته	سمت	نشاني و تلفن
كارشناس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
تدوينگر	محمد عبداله زاده ثانی
عكاس	محمد عبداله زاده ثانی	باستان شناس	لیسانس	زبان و ادبیات فارسی و باستان شناسی	باستان شناس	میراث فرهنگی سبزوار
طراح
امور رايانه	محمد عبداله زاده ثانی

تاريخ تنظيم: 13/8/92

11. مكاتبه

صورتجلسه شوراي ثبت استانی □

12. نظارت و بررسي

نام و نام خانوادگي	مدرک تحصيلي	رشته تحصيلي	سمت سازماني	آدرس و تلفن

تاريخ بررسي:

نتيجه بررسي:

مورد تاييد است □ مورد تاييد نيست □

تاريخ:

شماره:

صورتجلسه شوراي ثبت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

استان ...................

رديف	نام و نام خانوادگي	مدرك تحصيلي و نوع مسوليت اداري	نوع مسوليت در شورا	محل امضاء

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

	موافقم  مخالفم 	توضيح :

+ نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم آبان ۱۳۹۲ ساعت 12:51 توسط محمد عبدالله زاده ثاني |

آداب و زسوم ماه رمضان در سبزوار داورزن خوشاب جغتای و جوین روداب و ششتمد

روز شمار ماه رمضان

در قدیم یک روحانی یا با سواد روستا در یک روز مانده به پایان ماه شعبان روز یوم الشک اعلام می کردند و به نیت رمضان روزه می گرفتند اگر رمضان شروع شده بود که اگر نه از حمله روضه های مقروض بشمار می رفت با رویت ماه رسما ماه مبارک رمضان شروع میشد و سحرگاهان فرد یا افراد ویژهای سحر خوانی می کردند و از یک ساعت مانده به سحر و اذان فردی بنام طبال بر طبل می کوبید و محله محله در کوی و برزن مردم یکدیگر را مطلع می کردند و دران زمان بار روشن شدن چراغ خانه ها معلوم می شد صاحب خانه بیدار است یا همسایه ها همدیگر را مطلع می کردند .رادیو در این زمان نقش مهمی بازی می کرد کمتر خانه ها رادیو داشتند شب خوانی بعد طبل زنی شروع می شد و مردم که دیر تر بیدار شده بودند تا اول الهم می تونستند غذا تناول کنند بعد از نماز اگر هوا روشن نبود یک جز قران می خواندند و بعد سر کار می رفتند اگر هوا زروشن بود به دلیل استفاده از هوای مطلوب مردها سر کار می رفتند و در بعد از ظهر قران خوانی در اکثر خانه ها و مساجد بر پا بود معمولا ملا باجی بچه های دختر و پسر که به سن بلوغ نرسیده بودند دور هم جمع می کرد و اموزش قران می داد . بچه ها در این روزها روزه کله گنجشکی می گرفتند تا کم کم امادگی روزه گرفتن را پیدا کنند. درس احکام نماز و روزه واداب قران خوانی از اهم روئوس یادگیری در ماه رمضان در اکثر خانه ها سوای قران خوانی سفره صلوات پهن می شد این سفره یبز رنگ بود و به نسبت طول خانه طول ان فرق می کرد . در جای جای سفره تسبیح گذاشته بودند و شمع هم در سفره روشن بود خانمها در اطراف سفره جمع می شدند و بر محمد و ال محمد (ص) صلوات می فرستادند . در این روزها به دلیل پیوندهای قوی ارتباطات دیگر طبالی لازم نیست و ان را حتی از جمله الودگیهی صوتی می دانند ختم قران را در ۳۰ روز نمی گیرند بلکه در تقسیم قران بین افراد تمام قران را در یک روز به پایان می رسانند و مجالس تفسیر قران در مساجد بر قرار می شود سوره یاسین که قلب قران است به هر کس بیفتد اگر استطاعت مالی داشته باشد افطاری می دهد .با یاد خدا دلها ارام مگیرد و پدرها در ایم ماه قبل از شروع ماه رمضان سعی می کنند مایحتاج عمومی خانه را فراهم کنند تا فرزندان در ارامش بیشتری به راز و نیار با خدای خود بپردازند . در قدیم از گوشت قرمه استفاده می کردند. ودر ایا م احیا اکثرا نذری می دادند. در این ماه که از جمله ماههای حرام است جنگ و خونریزی ممنوع است. ای کاش خدواند در همه ماهها جنگ و خونریرزی را حرام اعلام می کرد .در کتاب تاریخ بیهق امده بر سر اختلاف در رویت هلال ماه در پایان ماه رمضان جنگ و خونریزی می شده خوشبختانه با ارتباطات خوب امروزی دیگر ان مسائل هم از بین رفته است .

+ نوشته شده در سه شنبه هجدهم تیر ۱۳۹۲ ساعت 10:8 توسط محمد عبدالله زاده ثاني |

ريشه هاي تاريخي و فرهنگي منطقه سبزوار

مراسم علم دزدان روستای عزیز آباد بخش ششتمد شهرستان سبزوار

مراسم نخل گردانی روستای ایزی شهرستان سبزوار

مراسم نخل گردان مزینان داورزن

مراسم چادر پوشان حسینیه یزدیها موسوم به قنادها ی سبزوار

آداب و زسوم ماه رمضان در سبزوار داورزن خوشاب جغتای و جوین روداب و ششتمد

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

برچسب‌ها